Aspekty Prawne Korzystania z Dronów
DOI:
https://doi.org/10.24310/ednma.XXXVII.2021.23739Keywords:
Drony, bezzałogowe statki powietrzne, operator, pilot, Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego, odpowiedzialność, zasada winy, zasada słuszności, zasada ryzykaAbstract
Autorka abstraktu przedstawi problematykę odpowiedzialności za lot drona. Na początku autorka opisze jakie są zasady odpowiedzialności cywilnej. Pierwsza z nich to zasada winy, która jest najczęściej występującą podstawą odpowiedzialności. Pomimo braku definicji winy w ustawie, możemy ją rozumieć jako bezprawne działanie naruszające pewne wymogi i zasady obowiązujące w stosunkach międzyludzkich. Należy zaznaczyć, że winę badamy zawsze w odniesieniu do sprawcy czynu i możemy ją przypisać jedynie wtedy, gdy działał on z pewnym rozeznaniem i mógł przewidzieć skutki swojego zachowania. Kolejna z nich to zasada ryzyka. Zgodnie z nią odpowiadamy za wszelkie skutki swojego działania, bez względu na to, czy ponosimy za nie winę. Z uwagi na tak szeroki zakres odpowiedzialności, tę zasadę stosujemy wyłącznie w przypadkach wskazanych w ustawie, np. odpowiedzialność za zawalenie się budowli. Ostatnia to zasada słuszności – jest ona stosowana bardzo rzadko i przejawia się w sytuacjach, gdy mimo braku winy po stronie sprawcy, poszkodowanemu należy się odszkodowanie biorąc pod uwagę np. jego stan majątkowy, czy zdrowotny. Kolejno autorka omówi jak wygląda odpowiedzialność operatorów dronów za szkody. Po pierwsze drony w polskim prawie są uznawane za statki powietrzne i podlegają bezpośrednio ustawie Prawo lotnicze. Zgodnie z art. 206 odpowiedzialność za szkody spowodowane ruchem statków powietrznych podlega przepisom prawa cywilnego o odpowiedzialności za szkody wyrządzone przy posługiwaniu się mechanicznymi środkami komunikacji poruszanymi za pomocą sił przyrody. W praktyce oznacza to, że odpowiedzialność operatorów dronów jest taka sama, jak odpowiedzialność osób prowadzących pojazdy mechaniczne, np. samochody. Odpowiedzialność tej grupy podmiotów jest opisana w art. 435 i 436 kodeksu cywilnego. Jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. W konsekwencji tego osoba sterująca dronem odpowiada za wszystkie szkody wyrządzone na osobach lub mieniu, chyba że: a) szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej (np. nagły porywisty wiatr – w tym przypadku sytuacja nie jest jasna, bowiem należy pamiętać, że użytkując drona należy brać pod uwagę warunki meteorologiczne, o czym później), b )szkoda nastąpiła wyłącznie z winy poszkodowanego lub innej osoby, za którą nie ponosimy odpowiedzialności (np. jeżeli poszkodowany specjalnie rzucał w czymś w drona, a w efekcie rzecz ta uległa zniszczeniu albo jeżeli ktoś przeszkadzał nam w sterowaniu drona). Trzeba również podkreślić, że odpowiedzialność ponosi osoba sterująca dronem w chwili wyrządzenia szkody, a nie właściciel drona. Na końcu autorka omówi też jak wygląda odpowiedzialność za szkody wyrządzone w powietrzu oraz przedstawi orzeczenia, dotyczące tej tematyki.